Hoe gebedstijden worden berekend

Gebed 4 min lezen

De vijf gebedstijden worden bepaald door de stand van de zon aan de hemel. Omdat de zon op elke plek en op elke dag op een ander moment opkomt en ondergaat, veranderen gebedstijden per plaats en per datum. Een berekening zet de stand van de zon om in kloktijden.

1

Hoe elk gebed de zon volgt

Allah zegt tegen de gelovigen dat zij het gebed moeten houden vanaf het wegzakken van de zon tot het donker van de nacht, en dat zij bij het aanbreken van de dag moeten bidden (Koran 17:78). De Profeet ﷺ kreeg de tijden geleerd door Jibril (vrede zij met hem), zoals overgeleverd in Sunan Abi Dawud en Jami' at-Tirmidhi.

  • Fajr begint bij de ware dageraad, wanneer een dunne lichtlijn zich over de horizon verspreidt. Het eindigt bij zonsopgang.
  • Dhuhr begint net na de middag, wanneer de zon haar hoogste punt voorbij is en begint te dalen.
  • Asr begint wanneer de schaduw van een voorwerp een bepaalde lengte bereikt, zoals hieronder wordt uitgelegd.
  • Maghrib begint bij zonsondergang, wanneer de zon helemaal onder de horizon is verdwenen.
  • Isha begint wanneer de schemering na zonsondergang voorbij is en de nacht donker is.

2

De schaduwregel voor Asr

De rechtsscholen verschillen het bekendst over Asr. De meeste geleerden zeggen dat Asr begint wanneer de schaduw van een voorwerp even lang is als het voorwerp zelf, nadat de schaduw van het middaguur van de telling is afgetrokken.

De Hanafi-school zegt dat Asr begint wanneer de schaduw twee keer zo lang is als het voorwerp. Daarom laten veel apps je kiezen tussen de Hanafi-instelling en de standaardinstelling. De Hanafi-instelling geeft een latere Asr-tijd.

3

Waarom rekenmethoden verschillen

De dageraad en de schemering zijn geen scherpe momenten. Het licht verandert langzaam. Om ze om te zetten in een kloktijd gebruiken organisaties de hoek van de zon onder de horizon.

Verschillende organisaties en regio’s gebruiken verschillende hoeken voor Fajr en Isha. Elke groep heeft haar eigen onderzoek, waarnemingen en opvatting van geleerden. Geleerden verschillen ook van mening over welke soort schemering het begin van Isha markeert. Geen van deze methoden is een nieuwe regel van de godsdienst. Het zijn pogingen om de tijd te bereiken die Allah door de zon heeft vastgesteld.

Een goede gewoonte is de methode te gebruiken die gangbaar is in jouw eigen stad of die jouw moskee volgt.

4

Hoge breedtegraden

Op plaatsen ver van de evenaar kan de hemel in de zomer nooit helemaal donker worden, of gaat de zon dagenlang niet onder. Dan zijn de gewone tekenen voor Isha en Fajr niet te zien.

Geleerden en raden hebben meerdere oplossingen gegeven. Sommigen verdelen de nacht in delen. Anderen volgen de tijden van een nabijgelegen plaats waar de tekenen wel verschijnen. Vraag aan een bevoegde geleerde in jouw omgeving of aan je gemeenschap welke methode je moet volgen.

5

Waarom apps een paar minuten verschillen

Twee apps kunnen in dezelfde stad verschillende tijden tonen, om een paar eenvoudige redenen.

  • Ze gebruiken verschillende rekenmethoden en hoeken.
  • Ze gebruiken verschillende Asr-instellingen.
  • Ze ronden tijden op verschillende manieren af.
  • Sommige tellen voorzichtigheidshalve een paar extra minuten bij, zodat je niet bidt voordat de tijd begint.

Kleine verschillen zijn normaal. Veel mensen bidden voorzichtigheidshalve iets na de vermelde begintijd, en ze zijn klaar voordat het volgende gebed begint.

Bronnen

  • Koran 17:78
  • Koran 4:103
  • Sunan Abi Dawud (Boek van het gebed)
  • Jami' at-Tirmidhi (Boek van het gebed)

Algemene informatie om te leren, geen fatwa. Vraag voor je eigen situatie raad aan een bevoegde geleerde.

Bijgewerkt op 7 oktober 2026

Veelgestelde vragen

Waarom toont mijn moskee andere tijden dan mijn telefoon?

De moskee volgt misschien een andere rekenmethode, of stelt een vaste tijd in voor de gemeenschap. Beide kunnen juist zijn. Volg de moskee voor het gezamenlijke gebed en vraag welke methode zij gebruiken.

Veranderen gebedstijden elke dag?

Ja. De zon komt elke dag op iets andere tijden op en gaat dan onder, en het verschil is groter op plaatsen ver van de evenaar. Daarom wordt een vast rooster voor elke datum opnieuw gemaakt.

This page is translated with machine assistance and may contain mistakes. The English and Arabic versions are our reference. About our sources