Jumuah: uitleg over het vrijdagsgebed

Jumuah betekent “samenkomst”. Moslims komen op vrijdag samen in de moskee om naar een preek te luisteren en als één gemeenschap te bidden.

Allah spreekt over dit gebed in Koran 62:9-10. De verzen roepen de gelovigen op zich te haasten naar het gedenken van Allah wanneer op vrijdag de oproep tot het gebed klinkt, en voor die tijd de handel te laten rusten. Na het gebed mogen zij zich over het land verspreiden en de gunst van Allah zoeken, terwijl zij Hem veel gedenken.

De Profeet Mohammed ﷺ leerde dat vrijdag de beste dag van de week is. Het is een dag van aanbidding, bezinning en gemeenschap.

Jumuah is verplicht voor moslimmannen die volwassen, bij hun verstand, gevestigd (niet op reis) en in staat zijn om te komen. De geleerden van de vier rechtsscholen zijn het hierover in het algemeen eens.

Vrouwen zijn niet verplicht te komen, maar zij zijn welkom. Een vrouw die Jumuah met de gemeenschap bidt, heeft iets goeds gedaan. Als zij thuis bidt, bidt zij Dhuhr.

Een reiziger is vrijgesteld van Jumuah en bidt Dhuhr. Ook wie ziek is, of een echte moeilijkheid heeft die het gaan verhindert, is vrijgesteld. Als jouw situatie niet duidelijk is, vraag het dan aan een bevoegde geleerde in jouw omgeving.

De khutbah komt vóór het gebed. De imam houdt twee korte toespraken met een korte zit ertussen. Hij prijst Allah, zendt zegeningen over de Profeet ﷺ, herinnert de mensen eraan taqwa (godsbewustzijn) te hebben en geeft advies dat nuttig is voor het dagelijks leven.

Luister stil en praat niet. De Profeet ﷺ leerde dat zelfs iemand naast je zeggen dat hij stil moet zijn, terwijl de imam spreekt, een fout is in het luisteren. Zet je telefoon op stil en berg hem op.

Na de khutbah bidt de gemeenschap achter de imam twee rak’ahs. De imam reciteert hardop.

Deze gewoonten worden onderwezen in betrouwbare overleveringen en zijn aanbevolen:

• Neem een volledig bad (ghusl) voordat je naar het gebed gaat.
• Draag schone, nette kleding en gebruik parfum (voor mannen).
• Ga vroeg naar de moskee. Wie het eerst komt, verdient meer beloning.
• Bid vrijwillige gebeden terwijl je wacht en reciteer Koran of doe dhikr (het gedenken van Allah). Veel geleerden raden aan om op vrijdag de soera al-Kahf te lezen.
• Loop rustig. Stap niet over mensen heen en dring niet door de rijen.
• Zend op deze dag veel zegeningen over de Profeet ﷺ.

Als je het hele Jumuah-gebed mist, bid je Dhuhr met vier rak’ahs op de eigen tijd. Geleerden verschillen over de details wanneer iemand pas laat in de laatste rak’ah bij de imam aansluit. De gangbare opvatting is dat je het Jumuah-gebed voltooit met een tweede rak’ah als je minstens één volledige rak’ah haalt. Haal je minder, dan voltooi je het als Dhuhr.

Jumuah zonder geldige reden missen is een ernstige zaak. Vraag Allah om vergeving en maak een vast plan om volgende vrijdag te komen.