ٱقْرَأْ بِٱسْمِ رَبِّكَ ٱلَّذِى خَلَقَ ﴿١﴾
Wax ku akhri Nabiyow Magaca Eebe ee abuuray (khaliqiga).
Islaamku ma khilaafsan yahay sayniska?
Jawaab gaaban
Islaamku wuxuu dhiirigeliyaa daraasadda dabeecadda oo u arkaa jid lagu aqoonsado Eebe. Quraanku wuxuu dadka ku boorrinayaa inay ka fiirsadaan oo ilaaliyaan, culimada Muslimiintuna waxay wax weyn ku darsadeen xisaabta, dhakhtarnimada, xiddigiska iyo aragtida marka Yurub ay ku jirtay Qarniyadii Dhexe.
Jawaabta oo dhammaystiran
Erayga ugu horreeyay ee Quraanka laga soo dejiyay wuxuu ahaa 'Akhri', Quraanku wuxuu weydiiyaa 'ma la mid yihiin kuwa ogaada iyo kuwa aan ogayn?', Nabigu ﷺ wuxuu yidhi cidda qaadata jid ay aqoon ku raadiso, Eebe wuxuu u fududeeyaa jid Jannada. Qarniyadii 8aad ilaa 13aad, culimo sida Ibn al-Haytham (aragtida), al-Khwarizmi (aljabra), Ibn Siinaa (dhakhtarnimada) iyo al-Biruuni waxay horumariyeen sayniska adduunka Muslimka.
Muslimiintu ma arkaan khilaaf aasaasi ah oo u dhexeeya waxyiga iyo daraasadda koonka, maadaama labaduba ka yimaadaan isla Abuure. Meesha aragtiyaha sayniska ay u muuqdaan kuwo ka soo horjeeda waxa Quraanku yidhi, Muslimiintu inta badan waxay gunaanadaan in aragtida ama fasirka midkood aanu dhammaystirnayn. Su'aalaha ku saabsan horumarka noolaha iyo da'da koonka waxaa lagu doodaa Muslimiinta dhexdooda, sida su'aalaha kale ee boggan muujinayaan.
Quraanka
أَمَّنْ هُوَ قَٰنِتٌ ءَانَآءَ ٱلَّيْلِ سَاجِدًۭا وَقَآئِمًۭا يَحْذَرُ ٱلْءَاخِرَةَ وَيَرْجُوا۟ رَحْمَةَ رَبِّهِۦ ۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى ٱلَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَٱلَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ ۗ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُو۟لُوا۟ ٱلْأَلْبَٰبِ ﴿٩﴾
Ruux tukan oo Eebe adeece saacadaha habeenka isagoo sujuudsan oo taagan kana digtoon aakhiro quudarreynayana naxariista Eebihiis (Ma la midbaa cidaan saas faleynin). waxaad dhahdaa Nabiyow ma egyihiin kuwa wax yaqaanna iyo kuwaan wax aqoonin, waxaa uun waantoomi kuwa caqliga leh.
إِنَّ فِى خَلْقِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَٱخْتِلَٰفِ ٱلَّيْلِ وَٱلنَّهَارِ لَءَايَٰتٍۢ لِّأُو۟لِى ٱلْأَلْبَٰبِ ﴿١٩٠﴾ ٱلَّذِينَ يَذْكُرُونَ ٱللَّهَ قِيَٰمًۭا وَقُعُودًۭا وَعَلَىٰ جُنُوبِهِمْ وَيَتَفَكَّرُونَ فِى خَلْقِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ رَبَّنَا مَا خَلَقْتَ هَٰذَا بَٰطِلًۭا سُبْحَٰنَكَ فَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ ﴿١٩١﴾
Abuuridda Samaawaadka iyo Dhulka iyo is Khilaafidda Habeenka iyo Maalinta Calaamooyin yaa ugu Sugan kuwa Cawliga leh. Ee ah kuwa ku Xusa Eebe Taagni iyo Fadhi iyo Jiifba, oo ku fikira Abuuridda Samaawaadka iyo Dhulka (iya goo dhihi) Eebow Umaadan Abuurin kan (Khalqiga) Baadil (Ciyaar) waad Nasahantahay Ee naga kori Cadaabka Naarta.
From the Sunnah
The authentic hadith behind this answer, from Sahih al-Bukhari, Sahih Muslim and the Sunan with the grade of the scholars of hadith. Open a reference to read it in the hadith library of this site.
Arabic text
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ الْهَمْدَانِيُّ - وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى - قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَقَالَ الآخَرَانِ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ نَفَّسَ عَنْ مُؤْمِنٍ كُرْبَةً مِنْ كُرَبِ الدُّنْيَا نَفَّسَ اللَّهُ عَنْهُ كُرْبَةً مِنْ كُرَبِ يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَمَنْ يَسَّرَ عَلَى مُعْسِرٍ يَسَّرَ اللَّهُ عَلَيْهِ فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ وَمَنْ سَتَرَ مُسْلِمًا سَتَرَهُ اللَّهُ فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ وَاللَّهُ فِي عَوْنِ الْعَبْدِ مَا كَانَ الْعَبْدُ فِي عَوْنِ أَخِيهِ وَمَنْ سَلَكَ طَرِيقًا يَلْتَمِسُ فِيهِ عِلْمًا سَهَّلَ اللَّهُ لَهُ بِهِ طَرِيقًا إِلَى الْجَنَّةِ وَمَا اجْتَمَعَ قَوْمٌ فِي بَيْتٍ مِنْ بُيُوتِ اللَّهِ يَتْلُونَ كِتَابَ اللَّهِ وَيَتَدَارَسُونَهُ بَيْنَهُمْ إِلاَّ نَزَلَتْ عَلَيْهِمُ السَّكِينَةُ وَغَشِيَتْهُمُ الرَّحْمَةُ وَحَفَّتْهُمُ الْمَلاَئِكَةُ وَذَكَرَهُمُ اللَّهُ فِيمَنْ عِنْدَهُ وَمَنْ بَطَّأَ بِهِ عَمَلُهُ لَمْ يُسْرِعْ بِهِ نَسَبُهُ " .
Jawaabkani wuxuu raacaa fahamka Sunniga ee caamka ah wuxuuna yahay barasho guud, ma aha fatwo. Meesha Muslimiintu ku kala duwan yihiin, jawaabku sidaas wuu sheegayaa. Ma leedahay su'aal adiga kuu gaar ah? Noogu qor.
Wax badan oo ku jira Sayniska, caqliga iyo shakiga
Dhammaan su'aalaha Islaamka 1 Maxay Islaamku ka sheegaysaa horumarka noolaha (evolution)? 2 Maxay Islaamku ka sheegaysaa Qarax Weyn (Big Bang) iyo da'da koonka? 3 Quraanku ma ka kooban yahay mucjisooyin sayniseed? 4 Caddayn ma jirtaa in Eebe jiro? 5 Maxay Islaamku ku leedahay qofka shaki qaba ama aan rumaysnayn Eebe? 6 Maxay Islaamku ka sheegaysaa dawada, caafimaadka iyo nadaafadda?