Islom lug'ati

Namozga chaqiriq

Musulmonlarga namoz vaqti kirganini bildiradigan chaqiriq. U masjiddan, odatda muazzin tomonidan aytiladi.

Tahorat

Namoz va ba'zi boshqa ibodatlardan oldin yuz, qo'l, bosh va oyoqlarni belgilangan tartibda yuvish.

Namoz

Islomning ikkinchi ustuni bo'lgan besh vaqt namoz; u qiyom, ruku', sajda va o'tirish hamda qiroatdan iborat.

Namoz birligi

Namozning bir to'liq aylanishi: turish, ruku', ikki sajda va o'tirish. Har bir namozda rakatlar soni belgilangan.

Namoz yo'nalishi

Musulmonlar namoz o'qiganda yuz tutadigan, Makkadagi Ka'ba tomon.

Juma namozi

Juma kuni peshin payti o'qiladigan haftalik jamoat namozi. U peshin namozi o'rnini bosadi va xutbani o'z ichiga oladi.

Vitr namozi

Xufton namozidan keyin o'qiladigan, rakatlari toq sonli bo'lgan va kechki namozlarni yakunlaydigan namoz.

Iymon shahodati

Allohdan o'zga iloh yo'qligi va Muhammad ﷺ Uning elchisi ekanini aytish. Bu Islomning birinchi ustuni va kishi Islomga kiradigan yo'ldir.

Allohning yagonaligi

Alloh yagona, Uning sherigi yo'q va faqat Unga ibodat qilinishi kerak, degan e'tiqod.

Allohga sherik qo'shish

Faqat Allohga tegishli haqni boshqa narsaga ibodat qilish yoki berish. Bu Islomdagi eng katta gunohdir.

Iymon

Allohga, farishtalarga, kitoblarga, elchilarga, oxirat kuniga va taqdirga qalb bilan ishonish, til bilan aytish va amal bilan ko'rsatish.

Go'zal ibodat

Allohga Uni ko'rib turgandek ibodat qilish va Uni ko'rmasangiz ham, U sizni ko'rib turishini bilish.

Allohdan qo'rqish va saqlanish

Allohni yodda tutish, muhabbat va hurmat bilan Uning amrlariga amal qilishga va taqiqlaridan qaytishga intilish.

Allohni zikr qilish

Allohni SubhanAlloh va Alhamdulillah kabi hamd so'zlarini takrorlash yoki Qur'on o'qish bilan eslash.

Islom huquqshunosligi

Islomning amaliy hukmlarini Qur'on, sunnat va olimlar qo'llagan usullar asosida anglash ilmi.

Diniy fikr

Malakali olim savolga javoban bergan hukm. U so'ralgan holatgagina tegishli bo'ladi.

Fiqh maktabi

Islom huquqining mustahkam maktablaridan biri. To'rt asosiy sunniy mazhab: hanafiy, molikiy, shofe'iy va hanbaliy.

Farz

Musulmonlar bajarishi shart bo'lgan amal, masalan besh vaqt namoz. Uni uzrsiz tark etish gunohdir.

Harom

Alloh taqiqlagan narsa. Uni qilish gunoh, Alloh uchun undan saqlanish esa savobdir.

Halol

Islomda ruxsat etilgan narsa. Bu so'z ko'pincha ovqat va ichimlik uchun ishlatiladi, lekin u ruxsat etilgan hamma narsani qamrab oladi.

Bid'at

Qur'on va sunnatda asosi yo'q, ibodat sifatida dinga qo'shilgan yangi amal.

Qur'oni Karim

Alloh Payg'ambarimiz Muhammad ﷺ ga farishta Jabroil orqali nozil qilgan, arabchada o'qiladigan va saqlanib kelayotgan kalomi.

Qur'on surasi

Qur'onning 114 surasidan biri.

Oyat

Qur'onning bir oyati. Bu so'z Allohning alomati ma'nosini ham bildiradi.

Qur'on tafsiri

Qur'on ma'nolarini tushuntiradigan ilm va kitoblar.

Payg'ambar ﷺ dan rivoyat

Payg'ambarimiz Muhammad ﷺ aytgan, qilgan yoki ma'qullagan narsa haqidagi rivoyat. Hadislar sunnatning asosiy manbaidir.

Sahih

Hadisning eng yuqori darajasi: ishonchli roviylarning uzluksiz zanjiri bor va yashirin nuqson yo'q.

Payg'ambar ﷺ yo'li

Payg'ambarimiz Muhammad ﷺ ning ta'limotlari va o'rnagi. Fiqhda u tavsiya etilgan amalni ham bildirishi mumkin.

Farz sadaqa

Islomning uchinchi ustuni: nisobdan ko'p mol-mulkka ega musulmonlar har yili muhtojlarga beradigan, odatda 2,5 foiz bo'lgan belgilangan ulush.

Ixtiyoriy sadaqa

Farz zakotdan tashqari, Alloh roziligi uchun berilgan hamma narsa: puldan to yaxshi so'zgacha.

Ro'za

Tongdan quyosh botguncha ovqat, ichimlik va jinsiy aloqadan o'zini tiyish. Ramazon ro'zasi Islomning to'rtinchi ustunidir.

Qadr kechasi

Ramazondagi Qur'on nozil bo'la boshlagan kecha. Bu kechadagi ibodat ming oydan afzaldir.

Hayit

Musulmonlarning ikki bayramidan biri: Ramazondan keyingi Ro'za hayiti va Arafa kunidan keyingi Qurbon hayiti.

Makkaga haj

Islomning beshinchi ustuni: Zulhijja oyida Makkaga qilinadigan ziyorat, qodir bo'lganlarga umrda bir marta farz.

Kichik ziyorat

Ka'baga tavof va sa'y bilan qilinadigan, yilning istalgan vaqtida bajarilishi mumkin bo'lgan ziyorat.

Ziyoratchining muqaddas holati

Ziyoratchi haj yoki umra uchun niyat qilib, erkaklar uchun oddiy kiyim kiyib va ma'lum taqiqlarga amal qilib kiradigan holat.

Jannat

Alloh mo'minlar uchun tayyorlab qo'ygan abadiy mukofot makoni.

Taqdir

Alloh bo'ladigan hamma narsani biladi, yozgan va xohlaydi, shu bilan birga odamlar tanlaydi va amallari uchun javobgar, degan e'tiqod.

Farishtalar

Nurdan yaratilgan, Allohga to'liq itoat qiladigan zotlar. Jabroil va Mikoil ular orasida.

Oxirat

O'limdan keyingi hayot: qabr, qiyomat kuni va jannat yoki do'zaxdagi so'nggi makonni o'z ichiga oladi.